Araç Tescil Belgesi (Ruhsat)

Belgenin tanımı Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik’te yer alır: araca ve araç sahibine ilişkin bilgileri içeren, tescile yetkili olanlarca düzenlenen belge. Karayolları Trafik Kanunu’na göre tescilli bir araç, tescil belgesi ve tescil plakası alınmadan trafiğe çıkarılamaz. Tescil hizmetleri 1 Şubat 2018’den itibaren aşamalı olarak noterlere devredildi; bugün belgeyi çoğu araç için noterler, resmî ve diplomatik araçlar gibi sınırlı gruplar için Emniyet Genel Müdürlüğü düzenler.

Belge; aracın başkasına satışı ya da devri, hurdaya ayrılması veya yönetmelikte sayılan niteliklerinin değişmesine kadar geçerlidir. Renk ya da teknik bir değişiklik yapılan araçta eski belge, gerekli uygunluk işlemleri için otuz gün daha geçerliliğini korur.

Ruhsatta neler yazar?

Belgede aracın plakası, şasi numarası ve motor numarası, markası, tipi, ticari adı, model yılı, araç sınıfı (M1, N1 gibi) ve ilk tescil tarihi ile sahibinin kimlik bilgileri yer alır. Galeri için bu bilgilerin her biri bir kontrol noktasıdır: araç sınıfı ekspertiz ve garanti yükümlülüğünü, ilk tescil tarihi 6 ay 6.000 km kuralını belirler; şasi ve motor numarasının araç üzerindekiyle eşleşmesi ise alımın ilk şartıdır.

Belge seri numarası belgenin kendisini tanımlar ve trafik sigortası ya da kasko teklifi alırken sıkça istenir; sigorta şirketlerinin açıklamalarına göre iki harf ve altı rakamdan oluşur. Araç satılıp alıcı adına yeni belge düzenlendiğinde yeni belgenin kendi seri numarası olur.

Belgeye bakarken unutulmaması gereken bir nokta var: haciz, rehin ya da ihtiyati tedbir gibi kısıtlayıcı şerhler tescil belgesine yazılmaz, yalnız elektronik sicilde tutulur. Temiz görünen bir ruhsat bu yüzden aracın satışa engel bir kaydı olmadığını göstermez; alımdan önce sicil kaydını ayrıca sorgulatmak gerekir.

Ruhsat nasıl alınır, kaybolursa ne olur?

Satış ve devirde yeni sahibin belgesini işlemi yapan noter düzenler; noter satışı tamamlandığında belge alıcı adına basılır ve değerli kâğıt bedeli tahsil edilir. Yönetmeliğe göre trafikten çekilen araçlar dışında belgenin basılabilmesi için aracın zorunlu trafik sigortası ve geçerli muayenesi bulunmalıdır.

Belge kaybolduysa ya da çalındıysa önce zayi bilgisinin kolluk tarafından elektronik kayıtlara işlenmesi gerekir; yeni belge için notere başvurulur. Bu kayıt yapılmışsa satış, kayıp belge yerine elektronik tescil kayıtları esas alınarak da yapılabilir. Noterler, kâğıt belgedeki bilgiyle elektronik kayıt arasında fark gördüğünde de elektronik kaydı esas alır.