Motor Numarası

Mevzuat, tescile tabi araçları tanıtan şasi ve/veya motor seri numaralarının bulunmasını zorunlu tutar. Motor numarası ruhsatta ayrı bir alanda yazar; yurt içinde üretilen ya da ithal edilen araçlarda şasi numarası ve teknik özelliklerle birlikte üretici veya ithalatçı tarafından Türkiye Noterler Birliği’nin araç sicil sistemi ARTES’e işlenir.

Şasi numarasından farkı, motorun araçtan ayrılabilen bir parça olmasıdır: motor değişebilir, şasi değişmez. Bu yüzden motor numarası hem kimlik doğrulamada hem de araçta yapılmış büyük bir müdahalenin izini sürmede kullanılır. SEDDK’nın tam ve ağır hasarlı araçlar için SBM’de tutulmasını istediği listelerde de şasi numarasının yanında motor numarası yer alır.

Motor numarası nerede yazar?

Araçta numara motor bloğunun üzerine vurulmuştur. Yeri markaya ve motora göre değişir; düz bir blok yüzeyinde bulunur ama kir, yağ ya da pas yüzünden çoğu zaman kolay okunmaz. Bazı araçlarda bölgeyi temizlemek, bazılarında alttan ya da bir kapağı sökerek bakmak gerekir. Bulduğunuz numara ruhsattaki motor numarasıyla birebir aynı olmalıdır; bu karşılaştırma, kapsamlı bir ekspertiz paketinin de parçasıdır.

Motor numarası okunmuyor ya da çakma ise

Mevzuat bu durumları tek tek ele alır. Numara tamir, tadil gibi nedenlerle silinmiş ya da tahrip olmuşsa ve motorun orijinalliği ile araca aitliği yetkili kurum veya kuruluşlarca tespit edilirse, orijinal numara başına ve sonuna # işareti konularak yeniden vurdurulur. Motor orijinal olduğu halde üzerinde numara yoksa ya da üretici numarayı yanlış vurmuşsa, doğru numara üreticinin veya ithalatçının yetkilendirdiği kişi tarafından aynı işaretle vurulur. İşlemin belgesi araç sahibine verilir; muayene kuruluşları bu numaraları elektronik ortamda sorgulayabilir.

Halk dilindeki “çakma” iki ayrı şeyi anlatabilir: resmî süreçle # işaretiyle vurulmuş numara ya da sahte numara. Numaranın sonradan vurulduğu tespit edilip adli makamlarca değerlendirilen araçlarda da aynı kurallar uygulanır; buna karşılık numarası başka sebeplerle silinmiş ya da tahrip edilmiş motor blokları tadilatla araçlara takılamaz. Alımda # işaretli bir numara görürseniz işlemin belgesini isteyin. Belgesi olmayan, kazıntılı ya da ruhsatla uyuşmayan bir numara alımı durdurmak için yeterlidir.

Motor değişince numara ruhsata nasıl işletilir?

Motor değiştiğinde yeni motorun numarası tescil kaydına işletilmelidir. Teknik değişiklik yapılan bir aracın tescil belgesi, sahibinin gerekli uygunluğu sağlaması için otuz gün geçerliliğini korur; değişiklik bu sürede belgelenerek noterde kayda geçirilir. Motorun araca ait olmadığının tespit edildiği durumlarda mevzuat, değişikliğin belgelenmesi ve teknik uygunluğun sağlanması şartıyla noterin yeni bir numara vermesini, bu numaranın da # işaretiyle vurulmasını öngörür. Motorun gücü ya da hacmi farklıysa işlem tadilat kapsamına girebilir ve ek belge ile muayene gerekebilir.

Değer açısından belgeli bir motor değişimi tek başına kusur sayılmaz ama alıcı sebebini ve belgesini sorar. Belgesiz bir değişim hem pazarlıkta zayıf nokta olur hem de noter satışında sorun çıkarır: noter, araç bilgilerinde eksiklik ya da yanlışlık görürse kayıt düzeltilmeden satışı yapmaz.