Şasi Numarası (VIN) Sorgulama

Şasi numarası, plakadan farklı olarak aracın ömrü boyunca değişmez. Plaka il değişikliğinde ya da başka nedenlerle yenilenebilir; şasi numarası ise aracı fabrikadan hurdaya kadar izler. Bu yüzden hasar, tescil ve parça kayıtlarının asıl anahtarıdır ve mevzuat tescile tabi araçlarda tanıtıcı şasi ve/veya motor numaralarının bulunmasını zorunlu tutar.

İngilizcede Vehicle Identification Number (VIN) diye anılır. Yapısını uluslararası ISO 3779 standardı belirler: numara 17 karakterdir, büyük harf ve rakamlardan oluşur, rakamlarla karışmaması için I, O ve Q harfleri kullanılmaz.

Şasi numarası nasıl okunur?

İlk üç karakter üreticiyi tanımlayan dünya üretici kodudur (WMI); ilk karakter genellikle üreticinin bulunduğu bölgeyi gösterir ve Avrupa’ya E ile S-Z arası harfler ayrılmıştır. Dördüncü ile dokuzuncu karakterler araç tanımlama bölümüdür (VDS); model, gövde tipi ve birçok üreticide motor tipi burada kodlanır. Onuncu ile on yedinci karakterler araç gösterge bölümüdür (VIS) ve aracı tek başına ayırt eden seri numarasını taşır.

Kuzey Amerika ve Çin pazarı için üretilen araçlarda dokuzuncu karakter zorunlu bir kontrol hanesidir; Kuzey Amerika uygulamasında onuncu karakter de model yılını gösterir (karakter tablosu). Avrupa’da bu iki kullanım zorunlu değildir. İthal bir aracın model yılını şasi numarasının onuncu karakterinden okumaya çalışmak bu yüzden yanıltabilir; ruhsattaki bilgiye bakın.

Şasi numarası nerede yazar?

Ruhsatta, yani araç tescil belgesinde, şasi numarası ayrı bir alanda yazar. Araç üzerinde ise genellikle üç yerde bulunur: kapı direğindeki ya da motor bölmesindeki üretici etiketinde, birçok modelde ön camın alt köşesinden dışarıdan okunabilen plakada ve gövdeye kazınmış olarak. Kazınmış numaranın yeri markaya göre değişir. Galerilerin satıştaki araçlara koyduğu tanıtım kartında ise yönetmelik gereği şasi numarasının son altı hanesi yer alır.

Muayenede şasi numarasının tespiti zorunludur. Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü’nün açıklamasına göre numarası okunamayan araç ağır kusurla muayene tekrarına kalır; numaranın kapalı bir bölgede olduğu bazı araçlar, parça sökülmesi gerektiği için yetkili servise yönlendirilir.

Şasi numarası sorgulama nasıl yapılır?

Şasi numarasıyla hasar, araç detayı ve değişen parça sorgusu SBM kanallarından yapılır. 5664’e gönderilecek SMS’te “DETAY S şasi numarası” biçimi araç detayını, “PARCA S şasi numarası gg/aa/yyyy” biçimi o tarihteki kazanın değişen parçalarını getirir; tramer.org.tr ve Sigortam360 da plaka yerine şasi numarasıyla sorgu kabul eder. Plakası değişmiş araçlarda şasiyle sorgu, geçmişi tek parça görmenin en güvenli yoludur; ücretler ve kapsam için tramer maddesine bakın.

e-Devlet’teki SBM ve Türkiye Noterler Birliği hizmetleri kimlik doğrulamasıyla çalışır ve giriş yapan kişinin kendi adına kayıtlı araç ve poliçeleri gösterir. Başkasına ait bir aracın geçmişini şasi numarasıyla e-Devlet’ten sorgulayamazsınız. Markaların yetkili servisleri ve parça katalogları ise şasi numarasıyla aracın fabrika donanımını ve doğru yedek parçayı bulur; “şasi numarası parça sorgulama” aramalarının karşılığı budur.

Galeriler için kimlik kontrolü

Alım öncesi kimlik kontrolünün çekirdeği şasi numarasıdır: ruhsattaki numara, gövdedeki numara, etiket ve ekspertiz raporundaki numara aynı olmalıdır. Kazıntı, kaynak izi, yeniden boyanmış ya da üzerine etiket yapıştırılmış bir numara bölgesi alımı durdurmak için yeterli bir işarettir. Mevzuat, numarası silinmiş ya da tahrip edilmiş araçlarda yetkili kurumlarca orijinallik tespit edilirse orijinal numaranın başına ve sonuna # işareti konularak yeniden vurulmasını öngörür; # işaretli bir numara, belgeleriyle birlikte sorgulanması gereken bir geçmişe işaret eder. Aynı kural motor numarası için de geçerlidir.