İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticareti Yetki Belgesi

Belgenin dayanağı 27 Ağustos 2024 tarihli ve 32645 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik’tir; yönetmelikte son değişiklik 29 Nisan 2026’da yapıldı. Yönetmeliğe göre yetki belgesi olmadan ticari faaliyet kapsamında ikinci el araç pazarlanamaz ve satılamaz. Bir takvim yılında doğrudan ya da vekaletle aracılık yoluyla üçten fazla ikinci el araç satan kişinin her satışı, Bakanlık aksini tespit etmedikçe ticari faaliyet sayılır.

Belge kişiye değil işletmeye verilir: her işletme ve şube için ayrı düzenlenir ve devredilemez. Üzerinde MERSİS ya da ESBİS numarası, işletme adı, adresi ve işletme sahibinin kimlik bilgileri yer alır. 2024 öncesindeki mevzuata göre alınmış belgeler geçerliliğini korur.

Yetki belgesi şartları ve gerekli evraklar

İşletmenin gelir ya da kurumlar vergisi mükellefi olması, esnaf ve sanatkârlar odasına ya da ticaret ve sanayi odasına kayıtlı olması ve vergi ile oda kayıtlarındaki faaliyet konuları arasında ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretinin bulunması gerekir. Başvuruyu yapan alım satım sorumlusu, yani gerçek kişi tacir, esnaf ya da şirketin yetkili temsilcisi; 18 yaşını doldurmuş, en az ilköğretim mezunu, iflas etmemiş ya da itibarı iade edilmiş olmalı, yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giymemiş olmalı ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 5 belgesine sahip olmalıdır. Öğrenim şartı 29 Nisan 2026 değişikliğiyle ilköğretim olarak düzenlendi.

Ticaret il müdürlüklerinin yayımladığı listeye göre başvuruda oda kayıt belgesi, vergi mükellefiyet durum belgesi, öğrenim belgesi, Seviye 5 mesleki yeterlilik belgesi, tüzel kişilerde imza sirküleri, adli sicil kaydı ve harç makbuzu istenir. Galeride satış danışmanı olarak çalışanların da Seviye 4 belgesi olmalıdır; Bakanlığın belirlediği ilgili bölümlerden mezun olanlarda bu belge şartı aranmaz.

Yetki belgesi nasıl alınır, harcı ne kadar?

Başvuru, Ticaret Bakanlığı’nın İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticareti Bilgi Sistemi (İETTS) üzerinden e-Devlet şifresiyle yapılır; il müdürlüğüne gitmek gerekmez. Şartları taşıyan işletmeye belge başvurudan itibaren on gün içinde düzenlenir, ret gerekçesi de sistemde görünür. Belgedeki bir bilgi değişirse otuz gün içinde tadil, ticaret unvanı ya da işletme adı değişirse yenileme başvurusu yapılmalıdır; uyarıya rağmen on gün içinde başvurmayan işletmenin belgesi iptal edilir.

7566 sayılı Kanunla 1 Ocak 2026’dan itibaren yetki belgesi için her yıl 20.000 TL harç alınıyor. Büyükşehir belediyesi olan illerde, nüfusu 30.000’i geçmeyen ilçeler dışında bu tutar bir kat artırımlı, yani 40.000 TL olarak uygulanıyor. Harç her yıl ocak ayında tahakkuk eder ve işletmenin bağlı olduğu vergi dairesine ödenir; il müdürlükleri harcı ödenmeyen belgenin düzenlenmeyeceğini duyurdu.

Galeri açtıktan sonra hangi yükümlülükler başlar?

Yetki belgesi işin başlangıcıdır. İş yerinde ikinci el araç ticareti dışında ticari faaliyet yürütülemez, iş yeri ikamet için kullanılamaz, yol ve kaldırım teşhir alanı yapılamaz. Satıştaki her araçta yetki belgesi numarasını, şasi numarasının son altı hanesini, fiyatı, boyalı ve değişen parçaları, hasar kaydını ve rehin ya da haciz şerhini gösteren tanıtım kartı bulunmalı; aynı bilgiler ilanlarda da yer almalıdır.

Tescil belgesinde M1, M1G, N1 veya N1G yazan ve sekiz yaşın, 160.000 kilometrenin altındaki taşıtlarda satıştan önceki on gün içinde ekspertiz raporu alınır; satılan araç motor, şanzıman, elektrik ve elektronik sistemleri bakımından üç ay veya 5.000 kilometre galerinin garantisindedir. Satışa aracılık için bırakılan araçlarda taşıt teslim belgesi düzenlenir, noterde yetki belgesi numarası beyan edilir ve ödemeler güvenli ödeme sistemiyle yapılır. Yetki belgesi, KDV’de özel matrah uygulamasının da şartıdır; 6 ay 6.000 km kuralı gibi geçici kısıtlamalar da belgeli işletmeleri doğrudan bağlar.

Aykırılıklara 6585 sayılı Kanun’daki idari para cezaları uygulanır. Uyarıya rağmen giderilmeyen ya da aynı takvim yılında tekrarlanan aykırılıklar belgenin iptaline yol açar; bu durumda işletmeye ve sahibinin ya da temsilcisinin diğer işletmelerine bir yıl boyunca yeniden belge verilmez.

Yetki belgesi sorgulama

Bir galerinin belgesi olup olmadığını İETTS’deki “Yetki Belgesi Sorgula” ekranından yetki belgesi numarası, işletme unvanı veya il bilgisiyle kontrol edebilirsiniz. İlan platformları da yönetmelik gereği bir işletmenin üyeliğini açmadan ve yenilemeden önce yetki belgesini bu sistemden doğrulamak zorundadır.