Konsinye Araç Satışı

Konsinye, ticarette malın satılmak üzere sahibinden başkasına emanet edilmesini anlatır (İngilizcesi consignment). İkinci el araçta bu, galerinin aracı satın almadan sergilemesi, ilanını vermesi, alıcıyla görüşüp pazarlığı yürütmesi demektir. Araç satılana kadar ruhsatta sahibinin adı yazar; satış gerçekleşince galeri aracılık ücretini alır, kalan tutar araç sahibine geçer.

Galerinin gözünden konsinye, sermaye bağlamadan vitrini genişletmenin yoludur. Araç sahibi ise galerinin müşteri trafiğinden ve evrak deneyiminden yararlanır, tek başına ilan verip alıcı karşılamakla uğraşmaz.

FormülAraç sahibine ödenecek tutar = Satış bedeli − Aracılık ücreti − Sahibine ait olduğu kararlaştırılan masraflar

Konsinye araç sözleşmesi: taşıt teslim belgesi

Konsinyenin yasal çerçevesi, Ticaret Bakanlığı’nın 27 Ağustos 2024’te yayımladığı Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik’tir. Yönetmelik, bir takvim yılında doğrudan ya da aracılık yoluyla üçten fazla satışı ticari faaliyet sayar; yani başkasının aracını düzenli satan işletmenin yetki belgesi olması gerekir.

Aynı yönetmeliğin 19. maddesine göre satışa sunulmak üzere işletmeye bırakılan her ikinci el araç için taşıt teslim belgesi düzenlenir. Belge en az iki nüsha hazırlanır, birer nüshası taraflarda kalır ve işletme onu en az beş yıl saklar. Belgede asgari olarak tarafların kimlik ve iletişim bilgileri, aracın tescil ve kilometre bilgisi, boyalı ve değişen parçaları, sahibinin beyan ettiği arıza, hasar ve donanım bilgileri, aracılık ücretinin tutarı ya da satış bedeli üzerinden oranı, aracın işletmede kalacağı süre, tebligat adresleri, imzalar ve rehin ya da haciz gibi şerhler yer alır.

Belgede yazan süre boyunca araçta oluşan arıza ve hasardan işletme sorumludur. Asgari satış fiyatı, ödemenin sahibine ne zaman yapılacağı ve ilan masraflarının kime ait olduğu gibi konuları da aynı belgeye ya da ek bir sözleşmeye yazmak, sonradan çıkacak anlaşmazlığın önünü keser.

Konsinye araç nasıl ilana çıkar ve satılır?

Bakanlığın Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) 16 Haziran 2025’ten beri tüm taşıt ilanlarında yetki doğrulaması yapıyor. İlanı yalnız araç sahibi, onun birinci ve ikinci derece kan hısımları ile eşi ya da sahibin e-Devlet üzerinden yetkilendirdiği yetki belgeli galeri verebilir. Konsinye araçta bu yetki verilmeden ilan yayına girmez; araç satıldığında ya da teslim belgesindeki süre dolduğunda ilan gecikmeden kaldırılmalıdır.

Mülkiyet sahibinde kaldığı için noter satışında satıcı taraf araç sahibidir. Bedelin nakit, havale ya da EFT ile ödenen kısmı Noter Güvenli Ödeme Sistemi üzerinden geçer; yönetmeliğe göre sistemin masrafı satıcıya aktarılan tutardan düşülür.

Galeri ve araç sahibi için artıları ve riskleri

Galeri için en büyük artı, alış bedeli ödemeden araç çeşitliliğini artırmaktır. Karşılığında kazanç komisyonla sınırlı kalır ve fiyat kararı tek başına galerinin elinde değildir. Sahibinin beklentisi piyasanın üzerindeyse araç haftalarca teşhir alanını işgal eder, bu sürede oluşan hasarın sorumluluğu da galeride kalır.

Araç sahibi açısından konsinye, alıcıyla tek tek uğraşmadan satmanın yoludur; buna karşılık satışın ne zaman gerçekleşeceği belli değildir. İki tarafın da işine yarayan yol, fiyatı başta birlikte ve veriye dayanarak koymaktır. Benzer ilanlarla yapılan bir emsal analizi beklentiyi gerçekçi kılar; süre dolduğunda fiyatın nasıl güncelleneceği de baştan kararlaştırılmış olur.