Araç Geçmişi Sorgulama

Tek bir “araç geçmişi” veritabanı yoktur. Hasar bilgisi sigorta kayıtlarında, kilometre muayene kayıtlarında, tescil ve şerhler noter sicilinde, bakım geçmişi servislerde durur. Sorgulama, bu parçaları aynı dosyada birleştirmek ve birbirleriyle tutarlı olup olmadıklarına bakmaktır. Galeriler ve araç alım firmaları için bu dosya, fiyat konuşmasından önce tamamlanması gereken alım standardıdır.

Plakadan neler öğrenilir?

Hasar kaydı: Sigortadan ödenmiş kazaların tarihi, tutarı ve ağır hasar bilgisi SBM’de tutulur ve tramer sorgusuyla görülür. Aynı kanaldan bir kazanın eksper raporundaki değişen parçalara da ulaşılır.

Araç detayı, sahiplik ve ticari geçmiş: SBM’nin araç detay sorgusu marka ve modeli, trafiğe çıkış tarihini, plaka ve il değişikliklerini, araç türü değişikliklerini, son sahibin türünü ve son sahiplik süresini, kaskolu ve kaskosuz geçen süreleri verir. Ticari geçmiş için araç türü değişikliğine, son sahip türüne ve ruhsattaki kullanım amacına bakın; kiralık ya da ticari kullanım bu alanlarda ipucu bırakır.

Kilometre ve muayene: Muayenede kaydedilen kilometre bilgileri, Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü’nün açıklamasına göre PTT’nin HGS uygulaması üzerinden paylaşılır. Muayeneler arasındaki kilometre artışı, göstergedeki değeri doğrulamanın en güçlü resmî dayanağıdır.

Hukuki kısıtlar: Haciz, rehin ve ihtiyati tedbir gibi şerhler tescil belgesine yazılmaz, aracın elektronik siciline işlenir. Kendi aracınız için e-Devlet’te görülür; başkasına ait araçta satıcının kendi ekranını göstermesi ve noter kontrolü gerekir.

Kimlik: Ruhsattaki şasi numarası ve motor numarasının araç üzerindekilerle aynı olması, bütün bu kayıtların gerçekten önünüzdeki araca ait olduğunu gösterir.

Plaka sorgulama nasıl yapılır?

Plakayla yapılan sorguların çoğu SBM üzerinden yürür. Plakayı 5664’e SMS olarak gönderip hasar geçmişini, “DETAY plaka” yazarak araç detayını alabilir ya da tramer.org.tr ve Sigortam360’ta plakayla sorgu yapabilirsiniz. Plakanın değişebildiğini unutmayın; plaka değişikliği olan araçlarda şasi numarasıyla sorgu daha güvenilir sonuç verir.

Kendi adınıza ya da şirketinize kayıtlı araçlar için e-Devlet’teki hizmetler ücretsizdir: Türkiye Noterler Birliği’nin “Adıma Tescilli Araç Sorgulama”, SBM’nin poliçe ve hasar sorguları ile Gelir İdaresi Başkanlığı’nın “Araçlara Uygulanan Elektronik Haciz Sorgulama” hizmeti bunların başında gelir.

Bakım ve servis geçmişi nasıl sorgulanır?

Bakım geçmişi SBM sorgularında ve muayene kayıtlarında yer almaz. Yetkili servisler bakım ve onarım kayıtlarını şasi numarasına bağlı tutar; “Mercedes araç geçmişi sorgulama” ya da “Volkswagen araç geçmişi sorgulama” gibi aramaların karşılığı, markanın yetkili servisine şasi numarasıyla başvurmaktır. Servislerin bu bilgiyi kime ve hangi koşulla verdiği markaya göre değişir; en sağlam yol, satıcıdan servis dökümünü ve faturaları istemektir. Bakımı belgelenmiş bir araç pazarlıkta da daha kolay savunulur.

Alım öncesi kontrol sırası

Pratik bir sıra şöyledir: önce plaka ve şasiyle hasar ve araç detayı sorgusu, sonra muayene kilometre kaydı, ardından satıcının e-Devlet ekranından şerh kontrolü, en son fiziki ekspertiz. Masa başı sorgular olumsuz bir sürprizi ekspertiz masrafına girmeden yakalar. Noterin; motorlu taşıtlar vergisi, trafik cezası ya da geçiş ücreti borcu bulunan veya satışı kısıtlayan bir kayıt taşıyan aracın satışını yapmadığını da unutmayın ve bu kalemleri satış gününden önce kontrol ettirin. Satıcı talebini çevrim içi toplayan firmalar için bu sorguları ön teklif ile fiziki inceleme arasına koymak, nihai teklifteki sürprizleri azaltır.

Sorgu çıktılarını aracın alım dosyasında saklayın; aynı dosya satışta da işe yarar. Yetki belgeli işletmeler satıştaki araçların tanıtım kartında kilometreyi, boyalı ve değişen parçaları, hasar kaydının niteliğini ve rehin ya da haciz gibi bir şerh bulunup bulunmadığını göstermek zorundadır. Alımda toplanan geçmiş, satışta müşteriye sunulan bilginin dayanağı olur.