Kilometre Sorgulama ve Doğrulama

Kilometre, yaştan sonra ikinci el fiyatını en çok belirleyen bilgilerden biridir ve üstelik oynanabilen bir bilgidir. Bu yüzden doğrulama tek bir sorguya değil, farklı kaynaklardaki tarihli kilometre kayıtlarının birbiriyle tutarlı olup olmadığına dayanır. Kilometre zamanla yalnız artar; herhangi bir kayıtta geriye gidiyorsa açıklaması olmalıdır.

Mevzuat da kilometreyi satış zincirinin her halkasında yazılı hale getiriyor. Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik’e göre ekspertiz raporunda, galeriye bırakılan araç için düzenlenen taşıt teslim belgesinde, tanıtım kartında ve ilanlarda aracın kilometresi yer alır. Noter satış sözleşmesine de ekspertiz raporundaki kilometre, rapor yoksa alıcı ve satıcının kilometre beyanı işlenir. Bu kayıtlar, sonradan çıkacak bir uyuşmazlıkta en güçlü delillerdir.

KM sorgulama nasıl yapılır?

Resmî kaynak araç muayene kayıtlarıdır. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na bağlı Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü, sıkça sorulan sorular sayfasında muayene sırasında kaydedilen kilometre bilgilerinin PTT’nin HGS uygulaması üzerinden paylaşıldığını belirtiyor; “PTT km sorgulama” ya da “HGS km sorgulama” aramalarının karşılığı budur. Muayene aralıklı yapıldığı için bu kayıt seyrek noktalar verir, ama bir muayenede okunan değerin bir sonrakinden yüksek olması güçlü bir alarmdır.

Muayene kaydını diğer belgelerle tamamlayın: yetkili servis ve bakım faturalarındaki kilometre, varsa önceki ekspertiz raporları, noter satış sözleşmeleri ve aracın eski ilanları. Satıcıdan bakım kayıtlarını istemek galeri alımlarında standart bir adım olmalıdır. Plakadan öğrenilebilecek diğer bilgilerin haritası için araç geçmişi sorgulama maddesine bakabilirsiniz.

Muayene kaydında kilometre yanlış girildiyse

Muayene istasyonunun kilometreyi yanlışlıkla girdiği durumlar da olur ve bu, aracı haksız yere şüpheli gösterebilir. Yanlışlığı kanıtlayan bilgi ve belgeler raporu düzenleyen istasyona sunulur; istasyon hatayı tespit ederse işletmeci şirket durumu Bakanlığa iletir, Bakanlık onaylarsa kayıt U-Net Otomasyon Sistemi üzerinden düzeltilir. Satıcı olarak elinizdeki araçta böyle bir tutarsızlık varsa düzeltmeyi satıştan önce tamamlamanız, pazarlıkta işinizi kolaylaştırır.

Kilometre düşürme nasıl anlaşılır?

Kayıt karşılaştırmasının yanında aracın kendisi de ipucu verir. Direksiyon simidi, vites topuzu, pedal lastikleri ve sürücü koltuğunun yan destekleri gösterilen kilometreye göre fazla aşınmışsa, gösterge panelinin vidalarında sökme izi varsa ya da bakım etiketindeki son değer göstergeden yüksekse soru sorun. Birçok araçta farklı elektronik modüller kilometreyi ayrı ayrı sakladığı için arıza tespit cihazıyla yapılan okumada modüller arasındaki uyumsuzluk da işarettir; ekspertizden bu kontrolün pakete dahil olup olmadığını önceden sorun.

Kilometre düşürmenin hukuki sonucu ağırdır. İlanda ya da sözleşmede bildirilen kilometrenin gerçek olmaması, Türk Borçlar Kanunu ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun açısından ayıp kapsamında değerlendirilir ve alıcıya sözleşmeden dönme ya da bedel indirimi gibi haklar verir. Ceza tarafında Yargıtay’ın, kilometresi düşürülmüş aracın değerinin üzerinde satılmasını nitelikli dolandırıcılık saydığı kararları vardır.

Galeriler ve alım firmaları için kilometre kontrolü

Alım tarafında kilometreyi satıcı beyanı olarak değil, doğrulanacak bir veri olarak ele alın: beyanı muayene kaydı, servis faturası ve ekspertiz okumasıyla aynı tabloya koyun. Bireysel satıcıdan ekspertizsiz alımda noter satış sözleşmesine iki tarafın kilometre beyanı yazılır; bu beyanı göstergeyle karşılaştırıp doğru yazdırmak, ileride çıkabilecek bir anlaşmazlıkta elinizdeki en somut belgedir. Satış için galeriye bırakılan araçlarda taşıt teslim belgesine yazılan kilometre de aynı işi görür ve aracın galeride kaldığı süredeki kullanımını izlemenin yoludur.