Boyalı ve Değişen Parça

Galeri dilinde bir parça üç durumda olabilir. Orijinal parça fabrika boyasını taşır. Boyalı parça yerinde kalmış ama boyanmıştır; boyanın parçanın yalnız bir bölümüne yapıldığı duruma lokal boya, tamamına yapıldığı duruma komple boya denir. Değişen parça ise sökülüp yenisiyle değiştirilmiştir. Kaput, tavan ya da bagaj kapağı gibi büyük yüzeylerde ve taşıyıcı bölgelere yakın parçalarda yapılan işlem, kapıdaki lokal boyadan çok daha fazla soru doğurur.

Yetki belgeli işletmeler için bu bilgi isteğe bağlı değildir. Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik, satıştaki araçların tanıtım kartında ve ilanlarda boyalı ve değişen parçaların, satış için galeriye bırakılan araçlarda ise taşıt teslim belgesinde bu bilginin yer almasını ister.

Boya değişen nasıl anlaşılır?

En yaygın yöntem boya kalınlığı ölçümüdür. Fabrika boyası panel boyunca birbirine yakın değerler verir; yeniden boyanan yüzeyde kat sayısı arttığı için ölçüm yükselir, macunlu onarımda daha da yükselir. Tek noktadan değil, her panelin birkaç noktasından ve komşu panellerle karşılaştırarak ölçmek gerekir.

Değişen parçayı boya ölçümü her zaman ele vermez, çünkü yedek parça boyalı gelebilir. Burada bakılacak yer bağlantılardır: cıvatalardaki sökme izleri, menteşelerdeki boya kırıkları, iki taraf arasında farklılaşan panel aralıkları, kaynak noktaları ve conta izleri. Gün ışığında yan açıdan bakıldığında ton ve dalga farkı da çoğu zaman görünür. Kesin sonuç için bu işi bir ekspertiz işletmesine bırakın.

Değişen parça sorgulama

Sigortadan karşılanmış bir kazanın eksper raporuna giren parçaları SBM’den öğrenebilirsiniz. “PARCA plaka gg/aa/yyyy” biçiminde, hasar tarihini de yazarak 5664’e SMS gönderdiğinizde o kazada değişen parçalar gelir; tarihi bilmiyorsanız önce tramer sorgusuyla kaza tarihlerini görün. Sigortam360’ın değişen parça sorgusu ayrıca parça ve işçilik tutarlarını, değişen parça adedini ve parçanın orijinal olup olmadığını gösterir.

Parçanın orijinalliği konusunda kural da değişti. 1 Temmuz 2026’dan itibaren trafik sigortası hasarlarında onarılamayan orijinal parça, kural olarak orijinal parçayla değiştirilir; eşdeğer ya da yeniden kullanılabilir parça ancak hak sahibinin onayıyla veya orijinal parçayla değişim mümkün değilse kullanılabilir.

Boya değişen yok, tramer var: ne demek?

Bu sık görülen tabloda çelişki olmayabilir. Tramer kaydı sigortanın ödediği hasarı gösterir; ödeme far, sensör, radyatör gibi boyası olmayan parçalara, mekanik ya da elektronik onarıma veya boyasız göçük düzeltmeye gitmiş olabilir. Fabrika boyalı orijinal parça takıldıysa ölçüm temiz çıkar, değişim ancak bağlantı izlerinden anlaşılır. Kayıt tutarı yüksek ama araç temiz görünüyorsa PARCA sorgusuyla eksper raporundaki dökümü araçla karşılaştırın; aradaki uyumsuzluk, pazarlıktan önce açıklanması gereken bir sorudur.

Fiyata etkisi ve ön değerleme

Etkiyi parçanın yeri, işlem sayısı ve işçiliğin kalitesi belirler; aynı sayıda işlem taşıyıcı bölgeye yakınsa çok daha ağır okunur. Bu yüzden değer kaybı hesabında tek bir yüzde yerine parça parça değerlendirme yapılır.

Yönetmelik çevrim içi ön değerleme yapanların satıcının beyan ettiği boyalı ve değişen parçaları dikkate almasını ister. Sekiz yaş ve 160.000 km altındaki araçlarda ön teklif ile fiziki inceleme sonrası verilen nihai teklif arasındaki fark yüzde 5’i aşamaz; beyana ek çıkan kusurların bedeli bu farka eklenebilir. Satıcı talebini toplayıp ön teklif veren firmalar için doğru kurgulanmış bir beyan formu, bu yüzden pazarlığın ilk adımıdır.