Araç Değer Kaybı

Onarım aracı yola döndürür ama geçmişini silmez. Kayıtlı hasar, değişen ya da boyanan parçalar alıcının gözünde riski artırır ve aracı aynı yaş, kilometre ve donanımdaki hasarsız bir araca göre ucuzlatır. Bu farka değer kaybı denir. Yaşın ve kilometrenin zamanla yarattığı düşüş ise ayrı bir konudur; onu araç amortismanı başlığında anlatıyoruz.

Değer kaybı, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) Sigortası Genel Şartları’nda maddi zararlar teminatının bir parçası olarak tanımlanır. Yani kazada kusuru olmayan ya da daha az kusurlu taraf, aracının onarım bedelinin yanında bu kaybı da karşı tarafın trafik sigortasından isteyebilir.

FormülDeğer kaybı = Kaza öncesi ikinci el satış değeri − Onarım sonrası ikinci el satış değeri (karşı tarafın kusur oranı kadarı talep edilir)

Araç değer kaybını kim öder?

Değer kaybını, kazaya sebep olan aracın trafik sigortası şirketi öder. Ödeme, karşı tarafın kusur oranıyla ve poliçedeki araç başına maddi zarar limitiyle sınırlıdır. Örneğin kazada yüzde 25 kusurunuz varsa, tespit edilen kaybın yüzde 75’ini isteyebilirsiniz. Limiti aşan zarar için kazaya sebep olan aracın işleteni ve sürücüsü sorumludur.

Araç değer kaybı nasıl hesaplanır?

12 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren değişiklikle, Genel Şartların ekindeki değer kaybı hesaplama esasları (Ek-1) yürürlükten kaldırıldı. Yeni metne göre değer kaybını, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun belirleyeceği usullerle atanan sigorta eksperi tespit eder. Eksper; aracın markasına, yaşına, modeline, kullanılmışlık düzeyine, hasar gören kısımlarına, geçmiş hasar durumuna ve aracın kazadan önceki ikinci el satış değeri ile onarıldıktan sonraki ikinci el satış değeri arasındaki farka bakar.

Bu, değer kaybının özünde iki rayiç değer arasındaki fark olduğu anlamına gelir. Örneğin kazadan önce 1.000.000 TL eden bir aracın onarımdan sonra hasar kaydıyla 920.000 TL’ye alıcı bulacağı tespit edilirse değer kaybı 80.000 TL’dir; karşı taraf tam kusurluysa tutarın tamamı istenebilir. Rakamlar varsayımsaldır. Formül ekten çıkarıldığı için internetteki “değer kaybı hesaplama robotu” sonuçlarını yalnızca kaba bir ön tahmin olarak görün.

Genel Şartların saydığı ölçütler, kaybı neyin büyüttüğünü de gösterir: Hasarın yeri ve büyüklüğü, boyalı ve değişen parça sayısı, aracın yaşı, kilometresi ve daha önceki hasarları. Genç, düşük kilometreli ve o güne kadar hasarsız araçlar, kazadan oransal olarak en çok etkilenen araçlardır. Aracın ağır hasar kaydı alması ise farkı bambaşka bir boyuta taşır.

Değer kaybı başvurusu nasıl yapılır?

Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesine göre dava açmadan ya da tahkime gitmeden önce karşı tarafın sigorta şirketine yazılı başvuru yapmak zorunludur. Şirket başvuruyu 15 gün içinde yazılı olarak yanıtlamazsa ya da yanıt talebi karşılamazsa, Sigorta Tahkim Komisyonu’na veya mahkemeye gidilebilir.

1 Temmuz 2026’dan bu yana araç hasarı için başvuran hak sahibi, değer kaybını da talep etmiş sayılıyor; bunun için ayrıca başvurmanız gerekmiyor. Araç hasarına eksper atandığında eksper değer kaybı tutarını da raporuna yazıyor. Sigortacı hesapladığı tutarı, nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı günü izleyen iş günü içinde yazılı ya da kalıcı veri saklayıcısıyla (SMS, e-posta gibi) bildirmek zorunda. Tazminat ise Genel Şartlarda sayılan belgeler sigortacıya ulaştıktan sonra sekiz iş günü içinde ödenir.

Eksperin tespit ettiği tutarı düşük buluyorsanız itirazınızı belgeyle yapın: Kazadan önceki değeri gösteren emsal ilanlar ve satışlar, onarım sonrası durumu gösteren bağımsız bir ekspertiz raporu en güçlü dayanaktır. Uzlaşma olmazsa uyuşmazlık tahkimde ya da mahkemede çözülür.

Süreyi kaçırmayın: Kanunun 109. maddesine göre maddi zarar talepleri, zararı ve sorumluyu öğrendiğiniz tarihten itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar.

Galeriler ve alıcılar için değer kaybı

Tazminat bir yana, değer kaybı galerinin her gün fiyatladığı bir gerçektir. Hasar kayıtlı bir aracı alırken kaza öncesi değerden ne kadar düşüleceği ile satarken alıcının bu kayıt için ne kadar indirim isteyeceği aynı hesaptır. Tramer sorgusu ve ekspertiz raporu olmadan yapılan bir alım, bu kaybı sonradan galerinin marjından ödetir. Stoktaki bir aracınız kazaya karışırsa, onarım bedeliyle birlikte değer kaybını da karşı tarafın sigortacısından talep edin. Satış tarafında ise hasar kaydını saklamak yerine onarım belgelerini ve ekspertiz raporunu baştan paylaşmak, alıcının belirsizlik için istediği ek indirimi küçültür.