Rezidüel Değer (Kalıntı Değer)

Muhasebede tanım nettir: TMS 16 Maddi Duran Varlıklar standardına göre kalıntı değer, varlık yararlı ömrünün sonundaki durum ve yaşa ulaştığında elden çıkarılmasıyla elde edilmesi beklenen tutardan tahmini elden çıkarma maliyetleri düşülerek bulunur. Standart, kalıntı değerin her dönem sonunda gözden geçirilmesini ister. Vergi tarafında ise amortisman bedelin tamamı üzerinden ayrılır, kalıntı değer dikkate alınmaz.

FormülKalıntı değer = Dönem sonunda beklenen satış bedeli − Tahmini elden çıkarma maliyetleri; Kalıntı değer oranı = Kalıntı değer ÷ İlk alış bedeli × 100

Kalıntı değer nasıl hesaplanır?

Araç için pratik hesap, süre sonunda beklenen satış bedelini bulup satış masraflarını düşmektir. Beklenen bedel; aynı model ve yaştaki araçların bugünkü ikinci el fiyatlarından, öngörülen kilometreden ve modelin geçmiş fiyat endeksi eğiliminden türetilir. Örneğin 1.500.000 TL’ye alınan bir aracın 36 ay ve 90.000 km sonunda 975.000 TL’ye satılması, satış masrafının 25.000 TL olması bekleniyorsa kalıntı değer 950.000 TL, oranı yaklaşık yüzde 63’tür. Rakamlar varsayımsaldır.

Tahmini en çok oynatan değişkenler; modelin piyasadaki talebi ve arzı, dönem sonundaki kilometre, hasar geçmişi, yakıt ve motor tipi ile o tarihte aynı modelin sıfır fiyatıdır. Elektrikli araçlarda batarya sağlık durumu da bu listenin başına yerleşir.

Filo ve galeri için neden önemli?

Operasyonel kiralama şirketi aylık kirayı büyük ölçüde alış bedeli ile kalıntı değer arasındaki farka göre fiyatlar; kalıntı değeri yüksek modeller daha düşük kirayla sunulabilir. Tahmin tutmazsa zarar dönem sonunda, araç ikinci ele satılırken ortaya çıkar. Galeriler içinse kalıntı değeri yüksek modeller daha güvenli stoktur: Alış ile satış arasında geçen zaman marjı daha az eritir.