Araç Amortismanı

Amortisman sözcüğü iki farklı soruya cevap verir. Muhasebeci için şirket adına alınan aracın bedelinin vergi matrahından hangi hızla düşüleceğidir. Galeri ve filo yöneticisi için ise aracın piyasa değerinin her yıl ne kadar eridiğidir. İkisi aynı sayı değildir: Vergide binek otomobil beş yılda sıfırlanır, piyasada beş yaşındaki bir araç hâlâ ciddi bir değer taşır. Kaza sonrası oluşan kayıp ise ayrı bir konudur; onu araç değer kaybı başlığında anlatıyoruz.

FormülYıllık amortisman = Amortismana esas bedel ÷ Faydalı ömür (binek otomobilde 5 yıl, yani yüzde 20)

Araç amortismanı nasıl hesaplanır?

Vergi Usul Kanunu’na göre işletmede bir yıldan fazla kullanılan araçların bedeli amortisman yoluyla gidere dönüşür. Amortisman listesinde binek otomobillerin faydalı ömrü 5 yıl, normal amortisman oranı yüzde 20’dir. Binek otomobilde ilk yıl tam amortisman ayrılmaz: Araç hangi ay aktife girdiyse, ay kesri tam sayılarak yılın kalan ayları kadar ayrılır, ayrılamayan kısım son yılda giderleşir. Faaliyeti binek otomobil kiralamak ya da işletmek olanların bu amaçla kullandığı araçlar bu kuralın dışındadır.

Örneğin ÖTV ve KDV hariç 1.000.000 TL’ye alınıp Temmuz’da aktife giren bir binek otomobilde yıllık amortisman 200.000 TL’dir; ilk yıl yalnız 6 aylık kısmı, yani 100.000 TL ayrılır. Rakamlar varsayımsaldır.

Binek araç amortisman sınırı 2026

Şirket adına alınan binek otomobilde amortismanın tamamı gider yazılamaz. 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’ne göre 2026’da amortismana esas tutar, ÖTV ve KDV hariç 1.380.000 TL ile sınırlıdır. ÖTV ve KDV ayrıca gider yazılacaksa bu iki verginin toplamı için sınır 1.200.000 TL’dir; vergiler maliyete eklenmişse ya da araç ikinci el alınmışsa sınır 2.600.000 TL’dir. Kiralanan binek otomobilde kira bedelinin aylık 46.000 TL’ye (KDV hariç) kadar olan kısmı indirilebilir. Sahip olunan ya da kiralanan binek otomobilin yakıt, bakım, sigorta gibi giderlerinde ise yüzde 70 sınırı uygulanır.

Sınırın üzerinde kalan amortisman kanunen kabul edilmeyen gider olur. Örneğin ÖTV ve KDV hariç 1.800.000 TL’lik bir araçta yıllık amortisman 360.000 TL’dir, ama vergide yalnız 1.380.000 TL üzerinden hesaplanan 276.000 TL indirilebilir. Faaliyeti binek otomobil kiralamak ya da işletmek olanlar bu sınırlamaya tabi değildir. Tutarlar her yıl tebliğle güncellendiği için hesaplamadan önce o yılın tebliğine bakın.

Galeriler için kritik bir ayrım var: Satmak için aldığınız stok araçlar ticari maldır, amortismana tabi tutulmaz. Amortisman, şirketin kendi kullandığı araç gibi işletmede bir yıldan fazla kullanılan varlıklar için ayrılır.

Araba yıllık ne kadar değer kaybeder?

Piyasa tarafında amortisman bir eğri olarak izlenir. Sıfır bir araç tescil edildiği anda ikinci el sayılır ve en hızlı düşüşü ilk yıllarda yaşar; sonra kayıp yavaşlar. Eğrinin eğimi modelden modele değişir: Talebi güçlü, arzı sınırlı, servis ağı geniş ve yakıt tüketimi düşük modellerin eğrisi daha yatıktır. Yüksek enflasyonda ikinci el fiyatları TL olarak artabilir; bu, aracın değer kaybetmediğini değil, kaybın enflasyonun arkasına saklandığını gösterir. Gerçek kaybı görmek için aracın fiyatını aynı modelin sıfır fiyatıyla karşılaştırın.

“Değer kaybetmeyen araba” yoktur; değerini daha iyi koruyan araba vardır. Bunu öngörmek için modelin rezidüel değerine ve segmentindeki talep davranışına bakılır. Galeri için eğrinin pratik karşılığı şudur: Stokta geçen her gün araç eğride biraz daha aşağı iner; stok yaşlanması ile amortisman aynı maliyetin iki adıdır.