Toplam Sahip Olma Maliyeti (TCO)

Araç alırken en çok konuşulan sayı etiket fiyatıdır, ama asıl maliyet o değildir. Birkaç yıl sonra hangi fiyata satılacağı, ne kadar yakıt ya da elektrik harcayacağı, sigortası, vergisi ve bakımı birlikte hesaplandığında ucuz görünen bir araç daha pahalıya gelebilir. TCO bu tabloyu tek bir sayıda toplar ve çoğu zaman kilometre başına ya da ay başına maliyete çevrilerek kullanılır.

FormülTCO = Alış bedeli + Finansman maliyeti + Vergi ve sigorta + İşletme giderleri − Dönem sonu satış bedeli; Kilometre başı maliyet = TCO ÷ Toplam kilometre

Toplam sahip olma maliyeti nasıl hesaplanır?

Hesap dört kalemden oluşur. Birincisi değer kaybıdır: Alış bedeli ile dönem sonundaki satış bedeli, yani rezidüel değer arasındaki fark; genellikle en büyük kalemlerden biridir. İkincisi finansman maliyetidir: Kredi faizi ya da peşin ödenen paranın başka bir yerde getirebileceği getiri. Üçüncüsü vergi ve sigortadır: Motorlu taşıtlar vergisi, zorunlu trafik sigortası ve kasko. Dördüncüsü işletme giderleridir: Yakıt ya da elektrik, periyodik bakım, lastik, onarım, muayene, otopark, köprü ve otoyol geçişleri.

Örneğin 1.500.000 TL’ye alınıp üç yılda 90.000 km kullanılan ve 1.000.000 TL’ye satılan bir araç düşünün. Değer kaybı 500.000 TL’dir. Üç yıllık finansman maliyeti 150.000, vergi ve sigorta 180.000, yakıt 270.000, bakım ve lastik 100.000 TL olsun. TCO 1.200.000 TL, yani kilometre başına yaklaşık 13,3 TL’dir. Rakamlar varsayımsaldır, yalnızca yöntemi göstermek içindir.

Hesaplarken sık yapılan hatalar

En sık hata, dönem sonu satış bedelini iyimser tahmin etmektir; bu tek varsayım bütün sonucu değiştirir. İkinci hata, yüksek enflasyonda farklı yılların TL tutarlarını düz toplamaktır. Seçenekleri karşılaştırırken tutarları aynı yılın parasına çevirin ya da en azından iki seçeneği aynı varsayımlarla hesaplayın. Bakım ve lastik kalemlerinde üreticinin bakım planını ve gerçekçi bir yıllık kilometreyi esas alın.

TCO neden önemli?

Filo yöneticisi için TCO, satın alma ile operasyonel kiralama arasında karar vermenin en adil yoludur: Kiralama teklifindeki aylık bedel, aynı araç için hesaplanan aylık TCO ile karşılaştırılır. Elektrikli ve içten yanmalı araç karşılaştırmasında da TCO belirleyicidir; yüksek alış fiyatı, düşük enerji ve bakım gideriyle dengelenebilir ya da dengelenmeyebilir. Şirket araçlarında vergi etkisi de hesaba girer: Binek otomobilde amortisman ve gider kısıtlamaları vergi sonrası maliyeti değiştirir.

Galeri ve araç alım firmaları için TCO bir satış argümanıdır. Alıcıya yalnız fiyatı değil, yakıt tüketimini, bakım maliyetini ve aracın ileride ne kadar değer koruyacağını anlatmak, pahalı görünen ama uzun vadede ekonomik bir aracı satmanın en ikna edici yoludur. Kendi stokunuz için de benzer bir hesap geçerlidir: Stokta bekleyen aracın stok finansmanı ve değer kaybı, satışa kadarki sahip olma maliyetinizdir.