Stok Finansmanı

İngilizcede floor plan financing ya da kısaca flooring denir. Sıfır araçta yetkili bayiler, ikinci elde galeriler ve araç alım firmaları kullanır. Aramalarda geçen “2. el stok finansmanı” da galerinin ikinci el araç alımlarını finanse eden bu ürünleri anlatır.

Mantığı basittir: galerinin kasasındaki para tek başına sınırlı sayıda araca yeter. Finansman limiti, aynı sermayeyle daha geniş bir stok taşımayı sağlar. Bedeli ise aracın stokta kaldığı her gün işleyen maliyettir.

FormülFinansman maliyeti ≈ Finanse edilen tutar × Yıllık maliyet oranı × Stokta geçen gün ÷ 365; Başabaş günü = Beklenen brüt kâr ÷ Günlük finansman maliyeti

Stok finansmanı nasıl işler?

Banka ya da finansman şirketi galeriye bir limit tanımlar. Araç alınırken bedel bu limitten ödenir ve o araç limitin bir kalemi olarak izlenir. Araç satılınca ona düşen borç kapanır, limit yeniden açılır ve bir sonraki alımda kullanılır.

Faiz, vade, teminat, araç başına üst tutar ve belirli bir süre satılmayan araç için istenen ara ödemeler kurumdan kuruma değişir. Sözleşmede hangi aracın ne zamana kadar finanse edildiği açıkça yazmalı; aksi halde satılmayan bir aracın borcu, kârlı satılan araçların nakdini emer.

Stok finansmanının maliyeti nasıl hesaplanır?

Örneğin 1.000.000 TL’ye alınan bir aracın tamamı, varsayımsal olarak yıllık yüzde 36 maliyetle finanse edilsin. Günlük maliyet yaklaşık 986 TL’dir. Araç 30 günde satılırsa finansmanın bedeli yaklaşık 29.600 TL, 90 günde satılırsa yaklaşık 88.800 TL olur. Aracın beklenen brüt kârı 70.000 TL ise 90. günde finansman maliyeti kârın tamamını yemiş demektir.

Bu yüzden stok finansmanı, alım-satım marjı ile birlikte hesaplanmalıdır. Her araç için bir başabaş günü bulunur: beklenen brüt kâr, günlük finansman maliyetine bölünür. Örnekteki araçta bu süre yaklaşık 71 gündür. Bu gün yaklaşırken fiyatı güncellemek, aracı daha görünür bir ilanla öne çıkarmak ya da takasa açmak, kârın tamamen erimesini önler.

Ne zaman mantıklı, riskleri neler?

Stok finansmanı, stok devir hızı yüksek ve araç başına marjı finansman maliyetini rahatça karşılayan galeride büyümeyi hızlandırır. Hızlı dönen segmentlere ayrılmış bir limit, aynı parayla yılda daha çok satış demektir. Pratik bir alışkanlık, limitin ne kadarının uzun süredir bekleyen araçlara bağlı olduğunu her hafta izlemektir; bu pay büyüyorsa yeni alımı yavaşlatmanın zamanı gelmiştir.

Risk, yavaş satan araçta birikir. Stok yaşı uzadıkça maliyet büyür, araç değer kaybeder ve galeri limiti açmak için aracı zararına satmak zorunda kalabilir. Faiz oranlarının yükseldiği dönemde aynı stok, aynı satış hızıyla daha pahalıya taşınır. Sermaye bağlamadan çeşitlilik isteyen galeri için konsinye araç satışı daha düşük riskli bir alternatiftir.