Ağır Hasar Kaydı

Ağır hasar, gündelik dilde “çok hasar görmüş araç” anlamında kullanılsa da artık sigorta mevzuatında tanımı olan bir statüdür. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (SEDDK) 1 Temmuz 2025’te yürürlüğe giren 2025/12 sayılı Genelgesi, kasko ya da trafik sigortası dosyasında aracın ağır hasarlı sayılıp sayılmayacağını belirli ölçütlere bağladı ve bu tespiti levhaya kayıtlı sigorta eksperlerine zorunlu kıldı.

Kayıt bir kez oluştuğunda araçla birlikte yaşar. Araç onarılıp yeniden trafiğe çıksa, plakası ya da sahibi değişse bile SBM’nin hasar sorgusunda “ağır hasar” bilgisi görünmeye devam eder. Bu yüzden ikinci elde alıcının ilk sorduğu ve fiyatı en sert etkileyen kayıtlardan biridir.

FormülAğır hasar oranı = Onarım masrafı (KDV dahil) ÷ Aracın hasar tarihindeki değeri × 100; oran yüzde 60’ı aşarsa araç ağır hasarlı sayılır

Ağır hasar kaydı neye göre verilir?

Genelgeye göre onarım masrafları (KDV dahil), aracın hasarın meydana geldiği tarihteki değerinin yüzde 60’ını aşarsa araç ağır hasarlı sayılır. Masraf bu sınırın altında kalsa bile ön ya da arka şasi kolları, tabanla birlikte marşpiyel, tavan sacı ve traversleri, orta direk, ön göğüs sacı, hava yastıkları ve emniyet sistemleri, ana elektrik tesisatı ya da elektrikli araçlarda batarya ve ana enerji hattı gibi listelenen parçalardan biri zarar gördüyse eksper ağır hasar kararı verebilir.

Genelge iki istisna da tanır. Türkiye’de sınırlı sayıda bulunan, özel amaçlı ya da klasik veya antika niteliğindeki araçlarda eksper oranlara bağlı kalmadan karar verebilir. ÖTV istisnasıyla alınmış araçlarda ise oran hesabındaki değer, vergi istisnası dikkate alınmadan belirlenir.

Örneğin hasar tarihindeki değeri 1.000.000 TL olan bir araçta onarım faturası 650.000 TL’ye çıkıyorsa oran yüzde 65’tir ve araç ağır hasar statüsüne girer. Fatura 400.000 TL’de kalsa bile hava yastıkları açılmışsa eksper aynı kararı verebilir. Rakamlar varsayımsaldır, yalnız oranın mantığını göstermek içindir.

Ağır hasar kaydı ile pert kaydı arasındaki fark

Piyasada iki kavram çoğu zaman aynı anlamda kullanılır ama mevzuat bunları ayırır. Onarım masrafı aracın değerini aşıyor ve eksper aracın onarım kabul etmez hale geldiğini tespit ediyorsa araç tam hasarlıdır; hurdaya ayrılır ve yeniden tescil edilemez. Ağır hasarlı araç ise onarılabilir kabul edilir: tescil kaydı “trafikten çekilmiştir” şerhiyle kapatılır, onarım ve muayeneden sonra yeniden trafiğe çıkabilir. Günlük dildeki pert sözcüğü çoğu zaman bu iki durumu birlikte anlatır.

Kısacası tam hasarın yolu hurdaya, ağır hasarın yolu çekme belgesine çıkar. SBM de bu ayrımı izler: eksperler tam ya da ağır hasar kararını verdikleri araçları beş iş günü içinde merkeze bildirir, merkez iki statü için ayrı listeler tutar.

Ağır hasar kaydı olan araç alınır mı?

Alınabilir; satışı yasak değildir. Düzenlemenin amacı bu araçların “trafikten çekilmiştir” belgesi alınmadan el değiştirmesini önlemektir. 1 Temmuz 2026’dan itibaren trafik sigortasında, ağır hasar tespit edilen araç için bu kaşeli tescil belgesi sigortacıya sunulmadan tazminat ödenmiyor. Alıcı olarak önce belge zincirini, sonra onarımın nerede ve hangi parçalarla yapıldığını, hava yastıkları ile emniyet sistemlerinin yenilenip yenilenmediğini görmeden fiyat konuşmayın.

Galeri için ikinci soru likiditedir. Ağır hasarlı aracın alıcı kitlesi dardır, stokta kalma süresi uzar ve kayıttan doğan değer kaybı kalıcıdır; alım fiyatı hasarsız emsalden değil, aynı kayda sahip araçlardan kurulmalıdır. Yetki belgeli işletmeler ilanda ve tanıtım kartında hasar kaydını niteliğiyle göstermek zorundadır; “ağır hasar kayıtlı” ibaresini açık yazmak, sonradan çıkabilecek bir ayıp tartışmasının önünü keser.

Ağır hasar kaydı nasıl sorgulanır?

SBM’nin web üzerinden yapılan hasar sorgusu, kaza tarihi, kaza nedeni ve hasar tutarının yanında “ağır hasar durumu” bilgisini de verir. Başkasına ait bir aracı tramer.org.tr ya da Sigortam360 üzerinden plaka veya şasi numarasıyla ücretli, kendi aracınızı e-Devlet’teki SBM hizmetlerinden ücretsiz sorgulayabilirsiniz. Kanalların ayrıntısı ve ücretleri için tramer maddesine bakın.