Model Yılı

Bu kuralı, 1 Ocak 2012’de yürürlüğe giren Motorlu Araçlar ve Römorkların İmal Yılının Belirlenmesi Hakkında Tebliğ (SGM-2011/12) koyar: İmal yılı, uygunluk belgesindeki imal tarihinin yılıdır ve Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu’ndaki model yılıyla aynı anlamı taşır. Önceki düzenlemede yılın son aylarında üretilen araçlar bir sonraki yılın modeli sayılıyordu; örneğin 1 Ağustos ile 31 Aralık 2011 arasında üretilen araçlar 2012 model kabul edildi. Bu yüzden 2012 öncesi bazı araçlarda model yılı, üretim yılından bir fazladır.

Yılı şasi numarasından okumaya çalışmak da yanıltabilir. Kuzey Amerika’da şasi numarasının 10. hanesi model yılını göstermek zorundadır, Avrupa’da bu bir zorunluluk değildir. Şasi numarası sorgusu aracın kimliğini doğrular; model yılının resmî kaynağı ise ruhsattır.

Model yılı ile tescil tarihi arasındaki fark

Model yılı aracın ne zaman üretildiğini, ilk tescil tarihi ise ne zaman trafiğe çıktığını gösterir. İkisi çoğu zaman aynı yıldadır ama olmak zorunda değildir. Bayi stoğunda bekleyen 2025 model bir araç Şubat 2026’da satılıp tescil edilirse ruhsatta model yılı 2025, ilk tescil tarihi 2026 yazar.

Fark değeri etkiler. Alıcılar ve ilan platformları fiyatı önce model yılına göre karşılaştırır; ama aynı model yılında daha geç tescil edilen aracın garantisi de daha geç biter. Stokta aylarca beklemiş bir aracın periyodik muayene takvimi ise araç muayenesi yönetmeliğine göre tescil tarihine değil, uygunluk belgesindeki imal tarihine göre işler. Galeriler için pratik bir öneri: İlanda model yılının yanına ilk tescil ayını da yazmak, “aynı yıl, neden daha pahalı?” sorusunu baştan yanıtlar.

Model yılı mı, kilometre mi?

Tek doğru cevap yok, ama bir kural var: Yaşı ve kilometreyi birlikte okuyun. Model yılı aracın yaşını belirler; Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu’na göre araç, tescil belgesinde yazan model yılında bir yaşında kabul edilir. Kilometre ise mekanik yıpranmayı anlatır. Yılına göre çok düşük kilometreli bir araç uzun süre kullanılmamış ya da kilometresi oynanmış olabilir; çok yüksek kilometreli genç bir araç yoğun ticari kullanımdan gelmiş olabilir. Fiyatlamada yaşı yıl, kullanımı kilometre belirler; ikisi de bakım kayıtlarıyla doğrulanmalıdır.