Araç Takası

Takas galeri açısından hem bir satışı kolaylaştırır hem de stoğa yeni bir araç kazandırır: müşteri eski aracını satmakla uğraşmadan yenisine geçer, galeri tek görüşmede iki işlem yapar. Kârın büyük kısmı ise takas aracına biçilen değerde gizlidir. Araç olması gerekenden yüksek bir bedelle alınırsa kâğıt üzerinde satış kârlı görünür, ama galeri ikinci araçta zarara girer.

Sıfır araç alımında sık duyulan takas desteği, eski aracını yetkili satıcıya veren müşteriye kampanya kapsamında tanınan ek indirim ya da katkıdır. Koşulları markaya ve kampanyaya göre değişir; bazı kampanyalarda takasa verilecek aracın belirli bir süredir müşteri ya da birinci derece yakını adına kayıtlı olması aranır. Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik, sıfır araç da satan yetki belgeli işletmelerin tüketiciyi takasa zorlamasını ya da takas fiyatını piyasa fiyatının önemli ölçüde altında belirlemesini yetki belgesinin iptal sebepleri arasında sayar.

Noterde araç takası nasıl yapılır?

Noter açısından takas iki ayrı satıştır: önce bir araç, sonra diğeri devredilir ve her biri için ayrı satış sözleşmesi düzenlenir. Satış şartları her iki araç için ayrı ayrı aranır; MTV ve ceza borcu olmamalı, muayene geçerli olmalı ve her aracın yeni sahibi adına trafik sigortası yapılmış olmalıdır. Aradaki fark nakit, havale veya EFT ile ödenecekse bu ödeme güvenli ödeme sistemi üzerinden yapılır. Sözleşmelere araçların gerçek takas değerlerinin yazılması, hem olası bir uyuşmazlıkta hem de vergi incelemesinde esas alınacak tutarı belirler.

2026’dan itibaren her satışta bedelin binde 2’si, en az 1.000 TL noter harcı alınıyor; yetki belgeli işletmeye yapılan satışta ise bu harç alınmıyor. Örneğin müşteri 800.000 TL değer biçilen aracını galeriye verip 1.300.000 TL’lik bir araç alırsa, müşterinin galeriye satışında harç doğmaz, galerinin müşteriye satışında 2.600 TL harç doğar ve 500.000 TL’lik fark güvenli ödemeyle ödenir. İki bireyin takasında ise her iki satış için ayrı harç ödenir.

Galeriler için takas değerlemesi

Takas aracı galeri için bir alımdır ve aynı titizlikle değerlenmelidir: ekspertiz raporu, Tramer hasar kaydı, kilometre ve rehin ya da haciz sorgusu yapılmadan rakam verilmemelidir. Vergide takas değeri galerinin alış bedeli olur; araç bireyden geliyorsa sonraki satışta KDV, bu alış bedeli ile satış bedeli arasındaki fark üzerinden hesaplanır, buna özel matrah denir. Takas aracına yüksek değer verip yeni aracın fiyatını şişirmek bu yüzden yalnız müşteriyi değil, galerinin vergi ve alım satım marjı hesabını da bozar.

Takas talebini satış görüşmesinden önce toplamak da işe yarar. Müşterinin aracının bilgilerini çevrim içi bir formla önceden alıp ön teklif vermek, galeride geçen pazarlık süresini kısaltır; araç değerleme yazılımları bu talepleri toplamak ve satışa kadar izlemek için kullanılır.